ابو القاسم سلطانى

7

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

مقدمه در جلد دوم شرح 442 گياه كه اسامى علمى آنها به ترتيب حروف از Cacalia verbascefolia Sibth ( كد 1065 ) شروع و به Dryopteris filix - mas ( L . ) Sch . ( كد 2169 ) ختم گرديده آمده است كه 442 نام علمى اصلى و 662 اسامى مترادف يا سينونيم‌هاى وارده در واژه‌نامه است . در اين جلد شرح 357 گياه كه اسامى علمى آنها به ترتيب حروف از Ebenus ( كد 2170 ) آغاز و به Justica paniculata ( كد 2912 ) پايان پذيرفته آمده است توضيح آنكه 357 نام علمى اصلى و 385 اسامى مترادف يا سينونيم‌ها هستند كه در واژه‌نامه وارد شده است . تعداد گياهانى كه شرح كامل آنها در اين جلد آمده است به صورت زير قابل تفكيك مىباشد . الف : گياهان مربوط به طب سنتى 1 - مندرج در كتاب دياسقوريدوس 85 گياه 2 - اضافه شده توسط پزشكان بعد از دياسقوريدوس 92 گياه جمع 177 گياه ب : گياهان داروئى مفيد ايران ( طب عوام و عطارىها ) 69 گياه ج : گياهان پرورشى مفيد 13 گياه د - گياهان داروئى خارجى 98 گياه جمع 357 گياه الف : بررسى گياهان مندرج در كتاب دياسقوريدوس « 1 » مطالب كتاب دياسقوريدوس در حقيقت چكيده اطلاعات دنياى شناخته شده آن زمان درباره محل رويش و خواص درمانى گياهان داروئى مىباشد چه علوم نيز همراه كالا از منطقه‌اى به منطقه ديگر انتقال يافته است به‌طورىكه در كتاب دياسقوريدوس ضمن توصيف گياهان مختلف محل رويش آنها را نام مىبرد از جمله آسيا ، عربستان ، فلسطين ، انطاليا ( آسياى صغير ) ، صبانيا ( اسپانيا ) ، صعيد ، اسكندريه ، بلاد الحبش ، بيت المقدس ، بابل ، مصر ، قبادوقيا ، بلاد فارس ، كرمان ، ماديه . . . . به عنوان مثال ذيل سيلفيون ( Ferula assafoetida L . كه اصطفن معادل آن را شجره الانجدان آورده است مىنويسد محل رويش گياه سوريه ، ( 1 ) - پدانيوس دياسكوريدوس Pedanios Dioscorides - دياسقوريدوس - دياسكوريدوس در سال 56 ميلادى در عين زربه Anazarbos نزديكى طرسوس كيليكيه ( در آسياى صغير ) به دنيا آمد وى به عنوان پزشك در ارتش روم وارد و با لشكريان روم به نقاط مختلف ايتاليا ، يونان و اسپانيا مسافرت كرده است . نتيجه اين مسافرت‌ها ، گردآورى ها ، مطالعات و تحقيقات كتاب دياسقوريدوس در زمينه گياهان داروئى مىباشد .